Występowanie: Meksyk, Honduras, Gwate­mala.

Wielkość: Spora jak na rybę jajożyworodną stadna ryba, sa­miec 7 cm (bez miecza), a samica do 10 cm. Uwaga w małych akwa­riach albo przy dużym zagęszczeniu ryb, karleje.

Dymorfizm płciowy: Samce mają charakterystyczny miecz na płetwie ogonowej, gonopo­dium, są mniejsze i smuklejsze od samic.

Zachowanie: Spokojna, stadna, zajmująca powierzchnię i środek akwarium ryba. Uwielbia polować na larwy komarów i inne mniejsze żyjątka (również narybek). Nie wolno trzymać w jed­nym akwarium 2 samców, silniejszy zamęczy słabszego, ale można trzymać i np. 4, wtedy, co praw­da przeganiają się wzajemnie, ale nie dzieje się im nic złego.

Kolega, trzymał kiedyś w akwarium kilka dorastających gurami dwuplamistych (Trichogaster trichopterus) i wpuścił tam mieczyki, w zimie nie podawał ani pokarmu żywego, ani mrożonego. Po jakimś czasie jego mieczyki napadły na gurami i je pozabijały. Nigdy później nie zaobserwowaliśmy takiego zachowa­nia się mieczyków, ale nigdy również nie dopuszczaliśmy, by mieczyki nie miały, co jakiś czas „żywca” lub mrożonego.

Samice mieczyka podobnie jak zresztą u innych żyworodnych mogą po jakimś czasie zmie­nić płeć i stać się samcami. Ze zjawiskiem odwrotnym jeszcze się nie spotkałem.

Poprzez krzyżowanie ze zmienniakami uzyskano wiele barwnych odmian, czerwoną, czarną, berlińską, wagtail, itp. oraz formę weloniastą Simpson. Samce tej odmiany są bezpłodne ze wzglę­du na budowę gonopodium.

Wspomniane weloniaste mieczyki uzyskuje się krzyżując weloniaste samice ze zwykłymi samcami. Geny odpowiedzialne za wydłużone płetwy są genami dominującymi, co powoduje, iż około 1⁄4 potomstwa z takiej krzyżówki ma wydłużone płetwy, reszta jest zwyczajna i nie nosi ge­nów wydłużonych płetw. Hodowcy często samice zatrzymują dla siebie i do sklepów oddają tylko samce. Istnieje drugi sposób związany z przeprowadzeniem sztucznego zapłodnienia, wtedy produk­tywność uzyskiwania formy weloniastej może wynosić praktycznie 100%.

Wychów młodych: Samica po 4–5 tygodniowej ciąży rodzi spore, bo ok. 5 mm młode, które od razu samodzielnie pływają i pobierają każdy rodzaj pokarmu mieszczący się w ich pyszczkach. Karmienie można zacząć już od drobnej rozwielitki i oczlika. Z jednego miotu można podobno uzy­skać nawet 250 młodych. Młode chętnie przebywają przy powierzchni wody.

Woda: twardość wody nie odgrywa praktycznie żadnej roli, aczkolwiek lepiej czują się w wodzie twardej. Czują się najlepiej w wodzie o temperaturze od 20 do 28°C.

Akwarium: Miejscami gęsto porośnięte roślinami, ale z miejscem do pływania, lubi gdy są kryjówki wśród roślin.

Pokarm: Dowolny pokarm żywy i preparowany, dla prawidłowego rozwoju i dobrego samo­poczucia, konieczny jest dodatek pokarmu roślinnego.